Ustawa wykonuje wyrok TK z 17 maja 2012 r. dotyczący niezgodności z konstytucją kilku ustaw, m.in.: o Policji, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, ABW, Służbie Celnej. Za niekonstytucyjne uznano uregulowanie stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej w rozporządzeniach. Ustawa kompleksowo reguluje i ujednolica zasady oraz sposób ich użycia lub wykorzystania. Określa też przypadki, kiedy mogą one być zastosowane oraz tryb postępowania przed i po ich użyciu. Przyjęto generalną zasadę, że użycie konkretnego środka przymusu lub broni palnej musi być adekwatne do stopnia zagrożenia, a zastosowany środek powinien być jak najmniej dolegliwy.

W ustawie ujęto wszystkie formacje, których funkcjonariusze, żołnierze, strażnicy, inspektorzy i pracownicy są uprawnieni do użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Określając uprawnienia dla wszystkich formacji w jednej ustawie, wzięto pod uwagę ich obecne uprawnienia oraz zakres wykonywanych dotychczas zadań. Poszczególnym formacjom przyporządkowano zamknięte katalogi środków przymusu bezpośredniego, które mogą stosować.

Ustawa wprowadza nowe środki przymusu bezpośredniego, w tym m.in.: materiały wybuchowe, granaty hukowo-błyskowe, petardy. Zamiast prowadnic stosowane będą kajdanki. Nie będzie używana także broń gazowa, blokady stawu kolanowego czy zasłony na twarz.

Przed użyciem broni palnej ma obowiązywać, tak jak dotychczas, następująca kolejność działań: okrzyk identyfikujący formację, np. „Policja” czy „ochrona”, wezwanie do zachowania zgodnego z prawem, okrzyk „Stój, bo strzelam”, a w razie niepodporządkowania się tym wezwaniom – strzał ostrzegawczy w bezpiecznym kierunku. Z procedury tej będzie można zrezygnować, np. wtedy, gdy jej pełna lub częściowa realizacja narażałaby na niebezpieczeństwo funkcjonariusza lub inną osobę.

Ustawa przewiduje zakaz używania środków przymusu bezpośredniego, z wyjątkiem siły fizycznej, wobec kobiet w widocznej ciąży oraz osób, których wygląd wskazuje na wiek do 13 lat lub ograniczoną sprawność ruchową. Zasada ta nie będzie obowiązywać w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia funkcjonariusza bądź innej osoby. Wobec tych osób nie będzie można również użyć broni palnej, z wyjątkiem sytuacji, w której konieczne będzie odparcie bezpośredniego, bezprawnego zamachu na życie lub zdrowie funkcjonariusza lub innej osoby.

Zgodnie z ustawą możliwe będzie użycie wojska do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego w przypadku, gdy siły Policji okażą się niewystarczające. Wojsko będzie mogło zostać użyte na podstawie postanowienia prezydenta na wniosek rządu, a w sytuacjach niecierpiących zwłoki na mocy decyzji ministra obrony narodowej na wniosek ministra spraw wewnętrznych. Żołnierzom mają wtedy przysługiwać uprawnienia policjantów.

Sejm uchwalił ustawę 24 maja 2013 r., a prezydent podpisał ją 29 maja 2013 r.

Nowe przepisy wchodzą w życie 5 czerwca 2013 r.

Źródło: Sejm RP
Foto: Roak, Silesia-it.nazwa.pl

Komentarze

komentarze